سان تزو و ایران - 1

هژمونی و وفاداری

سان تزو، هنر جنگ بندهای 1.5 و 1.6:

برتری اخلاقی و وفاداری مردمی باعث می شود شهروندان در توافق کامل با فرمانروای خویش باشند، در نتیجه فارغ از منافع و جان خویش از او پیروی می کنند و هیچ خطری آنها را مردد نمی سازد.

نگاهی کوتاه به تاریخ جنگ ها و منازعات استراتژیک جهان نشان می دهد که پیروز بسیاری از این نبردها نیرو، ملت یا کشوری بوده است که از برتری ذهنی و اخلاقی نسبت به حریف برخوردار بوده است. این برتری در دوران قدیم بیشتر از طریق اعمال مستقیم سلطه انجام می پذیرفت و حاکمان از طریق ترس، مردم خویش را به پیش می رانند و البته انگیزه های قومی و ملی را نیز در برانگیختن اخلاقی آنها دخالت می دادند. مشهور است که سان تزو نویسنده کتاب هنر جنگ به حاکم خویش تضمین می دهد تا گروهی از زنان درباری و نازپروده را به تیمی نیرومند و جنگی بدل سازد. در ابتدا زنان از او فرمان نمی برند و در نتیجه او برای تثبیت حاکمیت خویش دو تن از انها را پیش چشم سایرین به قتل می رساند تا هم وفاداری کامل و بی قید و شرط زنان را به دست آورد و هم به آنها گوشزد کند که :

جنگ موضوع مرگ و زندگی است، راهی به سوی تباهی یا بهروزی. از این رو نباید از آن غفلت کرد و یا اهمیتش را دستگم گرفت

سان تزو، هنر جنگ، بند 1.2

در دوران معاصر اما ایجاد برتری اخلاقی و جلب وفاداری مردمی اندکی پیچیده تر شده است. به عنواننمونه به عملکرد آمریکا در صحنه جهانی بنگرید. برای هیچ فرد نکته سنجی تردیدی نیست که آمریکایی ها هوادار دموکراسی نیستند و آرمان آزادی برای آنها ارزش عقیدتی ندارد. با این حال با برافراشتن پرچم دموکراسی و حقوق بشر مردم خویش و بسیاری دیگر را در سراسر جهان به لحاظ اخلاقی متقاعد کرده و تحرکات نرم و سخت خویش را به انجام می رسانند. این توجیه اخلاقی کشتار و غصب سرزمین های دیگران را مجاز می شمارد و تمامی بدی ها جنگ را در چشم متقاعد شدگان به هزینه های ناگزیر توسعه آرمان دموکراسی تقلیل می دهد.

در جهان امروز ایجاد برتری اخلاقی بدون استفاده از روش های نرم و رسانه ای میسر نیست. این نکته ای است که در طراحی های استراتژیک ایران کمتر به آن توجه می شود.

/ 0 نظر / 2 بازدید